पर्यावरण व जैवविविधता
६९ लोक जैवविविधता नोंदवह्या पूर्ण; ३० जैवविविधता व्यवस्थापन समित्या स्थापन.
पर्यावरण व जैवविविधता क्षेत्रात अन्नपूर्णाने जैवतंत्रज्ञान विभाग आणि महाराष्ट्र राज्य जैवविविधता मंडळासोबत ३० हून अधिक गावांमध्ये लोक जैवविविधता नोंदवह्यांद्वारे (PBR) स्थानिक जैवविविधतेचे दस्तऐवजीकरण व जतन केले आहे. जैवविविधता व्यवस्थापन समित्या स्थापन करून पारंपरिक व पर्यावरणीय ज्ञानाची समज वाढवण्यासाठी जागृती सत्रे घेतली, तर शेतकऱ्यांना मधमाशीपालन आणि पर्यावरणपूरक शेती पद्धतींची ओळख करून दिली.
प्रमुख उपक्रम व परिणाम
- जैवविविधता दस्तऐवजीकरण प्रकल्प (PBR)महाराष्ट्र राज्य जैवविविधता मंडळासोबत (२०२३–२०२४): ६९ लोक जैवविविधता नोंदवह्या पूर्ण आणि ३० जैवविविधता व्यवस्थापन समित्या स्थापन.
- आश्रमशाळांमध्ये वृक्षारोपणस्थानिक ग्रामपंचायती व वन विभागासोबत (२०२४, सुरू): ५०० विद्यार्थ्यांचा वृक्षारोपण मोहिमा आणि पर्यावरण जागृतीत सहभाग.
- ‘स्वच्छ महाराष्ट्र, समृद्ध महाराष्ट्र’ मोहीममहिला व बालविकास विभाग, जि. प. सातारा यांच्यासोबत (२०२५): वृक्षारोपण आणि स्वच्छ-हरित सामुदायिक उपक्रमांतून २५० सहभागींमध्ये पर्यावरणविषयक जागृती.
- शाळा स्वच्छता व पर्यावरण जागृतीICFRE आणि CYDA यांच्या सहकार्याने (२०२५–२०२६): प्रशिक्षण, उपस्थिती नोंद आणि फोटोसह दस्तऐवजीकरण केलेले जागृती कार्यक्रम.
इतर कार्यक्षेत्रे
महिला सक्षमीकरण
१५ हून अधिक गावांमध्ये कायदेशीर साक्षरता, आरोग्य जागृती, डिजिटल कौशल्ये आणि नेतृत्व.
कौशल्य विकास व उपजीविका
शिवणकाम, BFSI, रिटेल आणि IT मध्ये ४,००० हून अधिक युवक व महिलांना प्रशिक्षण आणि नोकरीसाठी मदत.
आरोग्य व पोषण
आरोग्य शिबिरे, कर्करोग तपासणी आणि किशोरवयीन मुलींसाठी पोषण व स्वच्छता सहाय्य.
शिक्षण व युवा विकास
शालेय युवकांसाठी सॉफ्ट-स्किल्स, नागरी जागृती आणि व्यक्तिमत्त्व विकास.
पाणी व स्वच्छता
जल जीवन मिशनसाठी ६० हून अधिक गावांमध्ये अंमलबजावणी सहाय्य संस्था.
शेती
लहान शेतकऱ्यांसाठी शाश्वत, सेंद्रिय शेती पद्धती आणि अभ्यास दौरे.
नैसर्गिक संसाधन व्यवस्थापन
पाणलोट व्यवस्थापन आणि जलसंचय व मृदसंधारणावर क्षमता बांधणी.